Список форумов

Esperanto новости

Форум об эсперанто и языках вообще

Избранное:
En Esperanto: UEA :: REU :: Vikipedio :: Libera Folio
По-русски: Esperanto новости :: Что такое эсперанто? :: Курс эсперанто по эл. почте


Сейчас Сб авг 17, 2019 17:59 pm

Часовой пояс: UTC + 3 часа




Начать новую тему Ответить на тему  [ 1 сообщение ] 
Автор Сообщение
 Заголовок сообщения: La etimologiaj nuancoj
СообщениеДобавлено: Вт янв 18, 2005 12:51 pm 
Не в сети
silentigito
silentigito

Зарегистрирован: Ср мар 26, 2003 8:33 am
Сообщения: 993
Откуда: Novosibirsk, Russia
Vladimir JURGANOV
La etimologiaj nuancoj de originaj ligoj de kelkaj esperantaj radikoj


En la praarja lingvo ekzistis du radikoj:
*ers- signifas masklon, kontraste al femalo;
kaj *wers- signifas fekundiganton laŭ ties funkcieco.


En multaj lingvoj, originintaj el la praarja, vortoj, signifantaj masklon, entenas la radikon *wers-.

Ekzemploj abundas:

avesta varasni — masklo,

avesta vara?an — fekundanto

latina uerres — breda virporko

litova ver?is — bovido

latvia versis — virbovo

rusa вепрь(veprj) — apro.

Tie- ĉi ni povas vidi vortojn el diversaj branĉoj de la arja lingva familio: la irana, la balta, la romana, la slava.


Krome ni vidas ce Esĥilo antikvan grekan drosoV kun la signifo “roseroj” kaj la saman vorton drosoV kun la signifo “idoj de bestoj”.

Ankaŭ ĉe Homero ni trovas la vorton eersai (roso) kaj la vorton hersai (idoj de bestoj).

Same en ĉi-lingvo ekzistas vortoj psakaV (drizlo) kaj psakalon (ĵu snaskitaj bestidoj).


La geneza ligo de la sencoj en antikvaj ligoj estas, do, evidenta.


Komence en la pra arja lingvo la radiko *ers- signifis masklon, kaj la radiko *wers- signifis pluvon kiel fekundigan likvaĵon (al ni sajnas esti interesa jena ekzemplo: la rusa vorto “влага” (likvaĵo) estas samradika kun “влагалище” (vagino), kiu evidente havas alian signifon “ingo” pro sia genezo de la verbo “влагать” (enmeti); do, ankaŭ “влага” estas tio, kion oni enmetas), kio sendube montras erotikan kaj fekundigan sencon de la vorto.

Tio kondukas nin al konjekto, ke ankaŭ la germana “der Vater” (patro) en la senco “Dio-demiurgo”, fekundinta la kaoson por krei la mondon havas la saman divenon, la saman radikon. Ankaŭ la vorto “das Werk” (faro, produktaĵo, verko), malgraĵ la artikolo “das”, signifanta la neŭtran genron, montras al la aktiva vira elemento, kontraste al la pasiva virina.


Do, ni povas konkludi, ke esperantaj vortoj “verŝi”, “verko”, “patro” kaj “viro” havas latentan etimologian kunecon, ĉar ili koncernas devene la praarjan radikon *wers-, kiu havas du kunligitajn sencojn.


Literaturo:

1) O. Benvenist “La vortaro de arjaj socialaj terminoj”.

2) V. M. Illic-Svityc “La sperto de komparo de nostratikaj lingvoj (semitaj, kartvelaj, arjaj, uralaj, dravidaj, altajaj)”: La kompara vortaro.

_________________
Правдивость — не двусторонность и не объективность, правдивость — это бескорыстная субъективность.


Вернуться к началу
 Профиль  
Ответить с цитатой  

Показать сообщения за:  Поле сортировки  
Начать новую тему Ответить на тему  [ 1 сообщение ] 

Часовой пояс: UTC + 3 часа


Кто сейчас на конференции

Сейчас этот форум просматривают: нет зарегистрированных пользователей и гости: 1


Вы не можете начинать темы
Вы не можете отвечать на сообщения
Вы не можете редактировать свои сообщения
Вы не можете удалять свои сообщения
Вы не можете добавлять вложения

Найти:
Перейти:  
News News Plan de site Plan de site SitemapIndex SitemapIndex Flux RSS Flux RSS Liste des flux Liste des flux
Создано на основе phpBB® Forum Software © phpBB Group