Список форумов

Esperanto новости

Форум об эсперанто и языках вообще

Избранное:
En Esperanto: UEA :: REU :: Vikipedio :: Libera Folio
По-русски: Esperanto новости :: Что такое эсперанто? :: Курс эсперанто по эл. почте


Сейчас Вс авг 20, 2017 20:17 pm

Часовой пояс: UTC + 3 часа




Начать новую тему Ответить на тему  [ Сообщений: 8 ] 
Автор Сообщение
 Заголовок сообщения: Паустовский. Желтый свет
СообщениеДобавлено: Пт авг 04, 2017 10:51 am 
Не в сети
Novico

Зарегистрирован: Вт окт 06, 2015 9:54 am
Сообщения: 84
Flava lumo

Mi vekiĝis dum griza mateno. Mian ĉambron plenigis ebena flava lumo, kvazaŭ de kerosena lampo. Ĝi lumis demalsupre, el la fenestro, kaj plej hele lumigis la traban plafonon.

Tiu stranga lumo - malintensa kaj senmova - tute ne similis al lumo suna. Ĝi estis lumo de aŭtunaj folioj. Dum tiu ĉi ventoplena kaj daŭra nokto la ĝardeno demetis la sekan foliaron, kaj ĝi kuŝis kiel bruaj amasoj surtere kaj disigis lumetan brilon. De la brilo homaj vizaĝoj ŝainis esti sunbrunaj, kaj libraj paĝoj sur la tablo kvazau kovriĝis per vaksa tavolo.

Tiel la aŭtuno komenciĝis. Por mi tuj ĝi venis dum la mateno. Ĝis la momento mi ne rimarkis ĝin: ankoraŭ mankis en la ĝardeno odoro de putraj folioj, ankoraŭ akvo en lagoj ne verdiĝis kaj pika prujno ankoraŭ ne kuŝis sur la tabula tegmento.

La aŭtuno venis neatendite. Tiel venas al ni sento de feliĉo pro plej mizeraj nuancoj - pro malroksima vaporŝipa sireno aŭ pro subita pretera rideto.

La aŭtuno surprize venis kaj okupis la teron - ĝardenojn kaj riverojn, arbarojn kaj aeron, lampojn kaj birdojn. Ĉi ĉio dum momemto iĝis aŭtuna.

En al ĝardeno paruoj hastis. Iliaj krioj similis al tintoj de frakasita vitro. Ili pendis de branĉoj la kapon malsupren kaj enrigardis en la fenestron el sub aceraj folioj.

Ĉiu-matene en nia ĝardeno, kiel sur insulo, migrobirdoj kolektiĝis. Pelmelo komenciĝis en la branĉoj kun fajfoj, kriĉoj kaj grakoj.En la ĝardeno kvieto estis nur dum tago: maltrankvila birdoj forflugis al sudo.

Folifalo komensiĝis. Folioj falis tage kaj nokte. Jen ili oblikve flugis laŭ vento, jen verikale kuŝiĝis al humidaj herboj. Arbaroj fluis per pluvo de falantaj folioj. La pluvo dum semajnoj daŭris. Nur al la fino de la septembro boskoj nudiĝis, kaj tra la densejo de la arbaroj ekvideblis blua foro de forfalĉitaj kampoj.

Tiam ja maljuma Proĥor, fiŝkaptisto kaj korbisto (preskaŭ ĉiuj maljumuloj en Solotĉa pro sia aĝo fariĝas korbistoj), rakontis al mi fabelon pri aŭtuno. Ĝis tiam mi ĝin nenie aŭdis, - eble Proĥor mem elpensis ĝin.

– Vi rigardu ĉirkaŭ si,– Prohor diris al mi, premante bastŝuon per aleno, - rigarde esploru, karulo, per kio spiras ĉiu birdo, aŭ alia estaĵo. Vidu, klarigu. Alie oni diros: vane vi studis. Ekzemple, folio falas dum aŭtuno, sed homoj eĉ ne supozas, ke ĉefa kulpanto pro tio estas homo. Homo, ni emfazu, inventis pulvon. La malamiko lin disŝiru kune kun tiu pulvo!! Ankau mi okupiĝis pri pulvo por mia plezuro. Dum antikva tempo vilaĝaj forĝistoj forĝis la unuan fusileton, ŝutiis pulvon, kaj la pafilo trafis en la manojn de stultulo. La stultulo iris laŭ arbaro kaj rimarkis, ke orioloj flugas en la firmamento, gajaj flavaj birdoj flugas kaj kune kantis fajfe, vokis gastojn. La stultulo pafis al ili ambaŭtube - kaj ora lanugo ekflugis al la tero, falis sur arbarojn, kaj tiuj arbaroj flaviĝis, velkis kaj ĉi-momente senfoliiĝis. Kaj aliaj folioj, al kiuj gutis birgda sango, ekruĝis kaj same falis al la tero. Verŝajne vi vidis en arbaro flavajn folion same kiel ruĝajn . Ĝis tiu tempo ĉiuj birdoj pasigis vintron en niaj lokoj. Eĉ gruoj nenien forflgis. Kaj arbaroj somere kaj vintre estis plenaj da folioj, floroj kaj fungoj. Kaj neĝo ne ekzistis. Vintro ne estis, mi diras. Ne estis ĝi! Por kio do ni ĝin bezonus, vintron, bonvolu diri?! Kiun utilon ĝi donas? Murdis la stultulo la unuan birdon - kaj la tero eksopiris. De tiu tempo komenciĝis (aperis) folifaloj kaj kota aŭtuno, foliŝiraj ventoj kaj vintroj. Kaj birdoj ektimis, forflugas de ni, ili ofendixis al homoj. Do, komprenu, karulo, ke ni mem al ni malutilis, kaj ni devas nenion difekti, sed ĉion gardi.

- Kion ni gardi?

- Ekzemple, diversajn birdojn. Aŭ arbarojn. Aŭ akvon, por ĝi estu travideble pura. Ĉion gardu, frato, alie vi komencos ĵetadi teron kaj atingos pereon.

Mi esploris aŭtunon persiste kaj daŭre. Por ekvidi ion en vera senco, ni devas konsentigi sin, ke vidas tion unuan fojon dum la vivo. Samtiel temis ankaŭ pri aŭtuno. Mi kredigis min, ke la aŭtuno esats la unua kaj ke lasta en mia vivo. Tio helpis al mi pli klare rigardi ĝin kaj ekvidi multan tion, kion mi ne rimarkis antaŭe, kiam aŭtunoj preterpasis, ne lasante eĉ spuron, krom rememoro pri koto kaj numidaj moskvaj tegmentoj.

Mi ekscis, ke la aŭtuno miksis ĉiujn, ekzistantajn sur la tero, purajn farbojn kaj tuŝis per ili, kvazaŭ tolon per peniko, forajn vastaĵon de la tero kaj la ĉielo.

Mi vidis foliojn, ne nur flavajn kaj pupurajn, sed ankaŭ skrlatajn, violkolorajn, brunajn, nigrajn, grizajn kaj preskaŭ blankajn. La farboj ŝajnis esti aparte molaj pro aŭtuna malhela vualo, pendanta en aero. Sed dum pluvis, anstataŭ paŝteleco de la farboj ricevis brilon. La tegita per nuboj ĉielo tamen donis lumon, sufiĉan por ke malsekaj foraj arbaroj kapablu ekbruli kvaxaŭ purpuraj incendioj. En pinaj densejoj trenis pro malvarmo betuloj, superŝutitaj per folia ortavolo. Eho de hakilaj batoj, foraj voĉoj de vilaĝaj virinoj kaj vento de flugiloj de pretera birdo forskuis la foliaron. Ĉirkaŭ trunkoj kuŝis vastaj cirkloj de falintaj folioj. Arboj komencis falviĝon demalsupre: mi vidis tremolojn, ruĝaj sube kaj anroraŭ tute verdaj supre.

Foje dum aŭtuno ni boatis laŭ Prorva. Tagmezo estis. Malalta suno pendis en la sudo. Ĝia oblikva lumo falis al malhela akvo kaj reflektiĝis de ĝi. Strioj de sunaj rebriloj de ondoj, faritaj de miaj remiloj, egale moviĝis laŭ la bordoj, leviĝante de akvo kaj estingiĝante en arbaj pintoj. La strioj de lumo penetris en densejon de herboj kaj arbustoj, kaj por unu momento la bordoj ekbrulis per centoj de farboj, kvazaŭ suna radio trafis al ŝutaĵoj de multkolora erco. La lumo aperigis jen brilantajn nigrajn herbajn tigojn kun oranĝkoloraj sekaj beroj, jen flamantajn ĉapojn de muŝfungoj, kxazaŭ sprucitaj per kreto, jen fandaĵoj de presitaj kverelaj folioj kaj ruĝaj dorsoj de diskaraboj.

Ofte dum aŭtuno mi atente observis falonfaj foliojn, por kapti tiun nerimarkeblan parton de sekundo, kiam la folio disiĝs de sia branĉo kaj komencas fali al tero. Tamen mi daŭre ne sukcesis tion fari. Mi legis en malnovaj libroj, kiel susuras falantaj folioj, sed nenian aŭdis la sonon. Foloj, se susuris, nur sub homaj piedoj. Susuro de folioj en aero ŝajnis al mi same nekredebla, kiel rakontoj pri tio, ke printempe oni aŭdas, kiel herbo kreskas.

Certe, mi ne pravis. Iu tempo estis necesa por mia aŭdkapablo, obtuza pro grinco de urbaj stratoj, povus ripozi kaj distingi tre fajnaj kaj precizaj sonoj de aŭtuna tero.

Dum unu malfrua vespero mi venis en la ĝardenon, al la puto. Mi metis sur la putan trabaĵon mian kerosenan lanternon "Vesperto" kaj elprenis akvon. En la sitelo folioj flosis. Ili situis ĉie. Oni ne kapablis eviti ilin. Nigra pano estis alportita el bakejo kun malsekaj folioj sur ĝia ŝelo. Vento ĵetadis manplenojn da folioj al la tablo kaj la lito, al la planko kaj la libroj, kaj ja iri laŭ ĝardenaj padoj estis malfacile: oni devis vadi sur folioj kiel sur profunda neĝo. Folioj estis trovataj en poŝoj de niaj pluvmanteloj, en kaskedoj, inter la haroj - ĉie. Ni dormis sur ili kaj estis saturitaj de ilia odoro.

Aŭtunaj noktoj okazas surdaj kaj mutaj, kiam senvento ŝvebas super nigra arbara regiono, kaj nur klakilo de nokta gardisto sonas de rando de la vilaĝo.

Ĝuste tia nokto estis. La lanterno lumigis la puton, la maljuman aceron apud la barilo kaj la hirtan pro vento tropeolan staŭdon sur la velka florbedo.

Mi ekrigardis al la acero kaj ekvidis, ke de branĉo ruĝa folio apartiĝis akurate kaj lante, ektremis, por unu momento senmoviĝis en aero kaj komencis oblikve fali al miaj piedoj, kun apenaŭa susuro kaj balanciĝo. Mi unuafoje aŭdis susuron de falanta folio - neklaran sonon, similantan al infana flustro.

La nokto staris super silentanta tero. Disfluo de stela brilego estis intensa, preskaŭ netolerebla. Aŭtunaj stelaroj brilis en la sitelo da akvo kaj en la malgranda fenestro de kabano kun same streĉa forto, kiel en la ĉielo.

La stelaroj Perso kaj Oriono pasis laŭ sia lanta vojo, tremis en akvo de lagoj, malserenis en arbustaj densaĵoj, kie lupoj ripozis, kaj speguliĝis sur skvamoj de fiŝoj, dormantaj sur sablaĵoj en Starica kaj Prorva.

Antaŭ la mateniĝo la verda Siriuso ekbrilis. Ĝia malalta flamo ĉiam enretiĝas en salikaj folioj. Jupitero subiris en herbejoj super nigraj fojnostakoj kaj malsekaj vojoj, kaj Saturno leviĝis de la alia flanko de la firmamento, el arbaroj, kiujn aŭtune homo forgesis kaj lasis.

La stelplena nokto preterpasis super la tero, perdante malvarmajn fajrerojn de meteoritoj, en susuro de kanoj, en acerba odoro de aŭtuna akvo.

Aŭtunfine mi ĉe Prorva renkontis Proĥoron. Kun la grizaj hirtaj haroj, li sidis, kovrita per fiŝaj skvamoj, sub salikaj arbustoj kaj kaptis perkojn.

Proĥor aspektis esti ne malpli ol centjara. Li ridetis pen sia sendenta buŝo, elprenis el la sako dikan stuporan perkon kaj frapis lian grasan flankon - fiers pri la akiro.

Ĝis la vespero ni fiŝkaptis kune, maĉis sekan panon kaj duonlaŭte konversaciis pri amtaŭnelonga arbara incendio.

Ĝi komenciĝis ĉe vilaĝeto Lopuĥi, sur arbarrando, kie falĉistoj forgesis lignofajron. Seka vento estas. Ĝi rapide ekpelis la fajron al la nordon. La flamo moviĝis rapide dudek kilometrojn dum horo. Ĝi zumegis, kiel cent aviadiloj, flugantaj tre malalte super la tero.

En la ĉielo, tegita per la fumo, la suno pendis kvazaŭ purpura araneo sur densa grizhara reto. Brulfetoro pikis okulojn. Lante pluvis cindro. Li kovris per griza tegaĵo riveran akvon. Fojfoje de la ĉielo malleviĝis betulaj folioj, kiuj iĝis cindro. Ill polviĝis pro ajna tuŝo.

Nokte morna ĉielruĝo nubiĝis ĉe la oriento, en kortoj kun angoro bovinoj muĝis, ĉevaloj henis, kaj apud horizonto ekbrilis blankaj signalaj raketoj - tie ruĝarmeaj trupoj, kiuj estingis incendion, avertis unu la aliajn pri proksimiĝo de brulo.

Ni revenis de Propva vespere. La suno suriris post Okon. Inter ni kaj la suno kuŝis arĝenta senbrila strio. Ĉar la suno speguliĝis en aŭtunaj araneaj retoj, dense kovrantaj herbejojn.

Dum tago araneaĵoj flugis en earo, implikiĝis en nefalĉitaj herboj, kiel ŝpinaĵo gluiĝis al remiloj, al vizaĝoj, al fiŝkaptaj vergon, al kornoj de bovinoj. Ĝi treniĝis de unu bordo de Prorva ĝis la alia kaj lante vindis la riveron per malpezaj kaj algluiĝaj retoj. Dum matenoj sur araneaĵojn roso falis. Salikoj, kovritaj per araneaĵoj kaj roseroj, staris sub la suno kvazaŭ fabelaj arboj, transplantitaj al nia regiono el foraj landoj.

Sur ĉiu reto malgranda araneo sidis. Ĝi teksis sian araneaĵon dum vento portis ĝin super la tero. Ĝi traflugis sur la reto dekojn da kolometrojn. Tiu traflugado de araneoj tre sililis al aŭtuna birda migrado. Tamen neniu scis ĝis nun, por kio ĉiuaŭtune araneoj flugas, kovrante la teron per sia fajna ŝpinaĵo.

Hejme mi forlavis araneaĵojn de la vizaĝo kaj hejtis la fornon. Odoro de betula fumo miksiĝis kun odoro de junipero. Maljuma grilo kantis, sub la planko musoj brue svarmis. Ili tiris en siajn mustruojn riĉajn akirojn - lasitajn biskotojn kaj kandelrestaĵojn, sukeron kaj duriĝintajn pecojn de fromaĝo.

Dum plena nokto mi vekiĝis. Duaj virkokoj kriis, senmovaj steloj brilis sur kutimaj lokoj, kaj vento akurate bruetis super la ĝardeno, pacience atendante la aŭroron.

1936


Последний раз редактировалось juve61 Пт авг 11, 2017 14:25 pm, всего редактировалось 1 раз.

Вернуться к началу
 Профиль  
Ответить с цитатой  

 Заголовок сообщения: Re: Паустовский. Желтый свет
СообщениеДобавлено: Пт авг 04, 2017 10:51 am 
Не в сети
Novico

Зарегистрирован: Вт окт 06, 2015 9:54 am
Сообщения: 84
замечания принимаются


Вернуться к началу
 Профиль  
Ответить с цитатой  
 Заголовок сообщения: Re: Паустовский. Желтый свет
СообщениеДобавлено: Пн авг 07, 2017 23:01 pm 
Не в сети
Novico

Зарегистрирован: Пт май 12, 2017 22:13 pm
Сообщения: 1
Спасибо за размещение перевода, интересно было прочесть параллельно с оригиналом! При чтении сделал несколько заметок (это не замечания критика, а именно заметки для собственного прояснения. Прочитал я на эсперанто всего две книги, осиливаю третью. :-)
1) forĝis la unuan fuzileton, verŝis pulvon
fusileton ... ŝutis ?
2) Aŭ akvon, por ĝi estu travideble pura ...
... lumon, sufiĉan por malsekaj foraj arbaroj kapablu ekbruli ...
por ke ? (или ke не обязательно?)
3) ... sub la planko musoj taŭziĝis.
В оригинале "ворошились мыши", т.е. шевелились, копошились, стаскивая в свои норы запасы. Но по словарным значениям "taŭziĝi" - это ведь что-то вроде "всклокочиваться, мяться, приводиться в беспорядок"? Вариант типа "pelmele moviĝis" не подходит ли тут для "ворошились"?
4) kanekrestaĵojn - этого слова не понял. В словарях не нашёл, а расшифровать не смог.
5) Foje dum aŭtuno ni boatis laŭ Prorva. Однажды осенью ...
Foje de la ĉielo malleviĝis betulaj folioj, kiuj iĝis cindro. Иногда с неба слетали ...
Во втором случае получается не "иногда слетали", а "один раз с неба слетели ...".
"Foje" всё-таки и по Кондратьеву, и по NPIV, означает "однажды (один) раз, (как-то) раз".
"Иногда" это "iafoje, iufoje, kelkfoje, fojfoje", ведь так?
6) Ĝi traflugis sur la reto dekojn da kolometrojn.
… da kilometroj ...
Заметил ещё несколько элементарных опечаток, есть ли смысл приводить их все (для облегчения редактуры, если она нужна)?


Вернуться к началу
 Профиль  
Ответить с цитатой  
 Заголовок сообщения: Re: Паустовский. Желтый свет
СообщениеДобавлено: Пт авг 11, 2017 3:02 am 
Не в сети
Natura Forto
Natura Forto
Аватара пользователя

Зарегистрирован: Сб мар 15, 2003 12:46 pm
Сообщения: 5185
Откуда: SPb
bemol писал(а):
2) Aŭ akvon, por ĝi estu travideble pura ...
... lumon, sufiĉan por malsekaj foraj arbaroj kapablu ekbruli ...
por ke ? (или ke не обязательно?)

Молодёжь под влиянием что ли инглиша лепит предлоги перед частями сложных предложений без ke (то есть вполне привычно и понятно), но вообще это не очень хорошо (и эсперантский Паустовский бы так не написал).


Вернуться к началу
 Профиль  
Ответить с цитатой  
 Заголовок сообщения: Re: Паустовский. Желтый свет
СообщениеДобавлено: Пт авг 11, 2017 14:21 pm 
Не в сети
Novico

Зарегистрирован: Вт окт 06, 2015 9:54 am
Сообщения: 84
bemol писал(а):
Спасибо за размещение перевода, интересно было прочесть параллельно с оригиналом! При чтении сделал несколько заметок (это не замечания критика, а именно заметки для собственного прояснения. Прочитал я на эсперанто всего две книги, осиливаю третью. :-)
1) forĝis la unuan fuzileton, verŝis pulvon
fusileton ... ŝutis ?
2) Aŭ akvon, por ĝi estu travideble pura ...
... lumon, sufiĉan por malsekaj foraj arbaroj kapablu ekbruli ...
por ke ? (или ke не обязательно?)
3) ... sub la planko musoj taŭziĝis.
В оригинале "ворошились мыши", т.е. шевелились, копошились, стаскивая в свои норы запасы. Но по словарным значениям "taŭziĝi" - это ведь что-то вроде "всклокочиваться, мяться, приводиться в беспорядок"? Вариант типа "pelmele moviĝis" не подходит ли тут для "ворошились"?
4) kanekrestaĵojn - этого слова не понял. В словарях не нашёл, а расшифровать не смог.
5) Foje dum aŭtuno ni boatis laŭ Prorva. Однажды осенью ...
Foje de la ĉielo malleviĝis betulaj folioj, kiuj iĝis cindro. Иногда с неба слетали ...
Во втором случае получается не "иногда слетали", а "один раз с неба слетели ...".
"Foje" всё-таки и по Кондратьеву, и по NPIV, означает "однажды (один) раз, (как-то) раз".
"Иногда" это "iafoje, iufoje, kelkfoje, fojfoje", ведь так?
6) Ĝi traflugis sur la reto dekojn da kolometrojn.
… da kilometroj ...
Заметил ещё несколько элементарных опечаток, есть ли смысл приводить их все (для облегчения редактуры, если она нужна)?

Спасибо, поправлю.
1) полностью согласен
2) пусть будет ke
3) будет brue svarmis
4) сам не понял :) Пришлось открывать оригинал. Kandelresaĵojn
5) Пусть будет fojfoje
6) у Кондратьева в статье про da
Цитата:
прим. 1. из предыдущих примеров видно, что вполне возможны фразы типа dekduo ~ kilogramoj ~ viando дю́жина килогра́ммов
мя́са (= dek du kilogramoj da viando двена́дцать килогра́ммов
мя́са);

Опечатки тоже неплохо бы вычистить.


Вернуться к началу
 Профиль  
Ответить с цитатой  
 Заголовок сообщения: Re: Паустовский. Желтый свет
СообщениеДобавлено: Пт авг 11, 2017 14:27 pm 
Не в сети
Novico

Зарегистрирован: Вт окт 06, 2015 9:54 am
Сообщения: 84
Slavik писал(а):
bemol писал(а):
2) Aŭ akvon, por ĝi estu travideble pura ...
... lumon, sufiĉan por malsekaj foraj arbaroj kapablu ekbruli ...
por ke ? (или ke не обязательно?)

Молодёжь под влиянием что ли инглиша лепит предлоги перед частями сложных предложений без ke (то есть вполне привычно и понятно), но вообще это не очень хорошо (и эсперантский Паустовский бы так не написал).

Под влиянием логики. Я ж кроме испиранты и русского ничего не знаю )
А за молодежь, спасибо, Слава ))) Многие столько лет жизни не имеют, как я владения эсперанто... в 82м году, кажись, курсы кончил )


Вернуться к началу
 Профиль  
Ответить с цитатой  
 Заголовок сообщения: Re: Паустовский. Желтый свет
СообщениеДобавлено: Пт авг 18, 2017 3:33 am 
Не в сети
Natura Forto
Natura Forto
Аватара пользователя

Зарегистрирован: Сб мар 15, 2003 12:46 pm
Сообщения: 5185
Откуда: SPb
juve61 писал(а):
А за молодежь, спасибо, Слава ))) Многие столько лет жизни не имеют, как я владения эсперанто... в 82м году, кажись, курсы кончил )

Ну чай не Эдмундушка Прива какой-нибудь, эсперантист актуального поколения :)


Вернуться к началу
 Профиль  
Ответить с цитатой  
 Заголовок сообщения: Re: Паустовский. Желтый свет
СообщениеДобавлено: Вс авг 20, 2017 17:19 pm 
Не в сети
Novico

Зарегистрирован: Вт окт 06, 2015 9:54 am
Сообщения: 84
Slavik писал(а):
juve61 писал(а):
А за молодежь, спасибо, Слава ))) Многие столько лет жизни не имеют, как я владения эсперанто... в 82м году, кажись, курсы кончил )

Ну чай не Эдмундушка Прива какой-нибудь, эсперантист актуального поколения :)

ну я не такой нафталинный )


Вернуться к началу
 Профиль  
Ответить с цитатой  
Показать сообщения за:  Поле сортировки  
Начать новую тему Ответить на тему  [ Сообщений: 8 ] 

Часовой пояс: UTC + 3 часа


Кто сейчас на конференции

Сейчас этот форум просматривают: нет зарегистрированных пользователей и гости: 1


Вы не можете начинать темы
Вы не можете отвечать на сообщения
Вы не можете редактировать свои сообщения
Вы не можете удалять свои сообщения
Вы не можете добавлять вложения

Найти:
Перейти:  
News News Plan de site Plan de site SitemapIndex SitemapIndex Flux RSS Flux RSS Liste des flux Liste des flux
Создано на основе phpBB® Forum Software © phpBB Group